Hayalden Dijitale

Hayalden Dijitale ~ 08/08/2019
Novida Stratejik Yönetim Hizmetleri tarafından düzenlenen ve dijitalleşmeye ışık tutması hedeflenen bir seminer vardı, Ağustos ayının hemen başında.

6 Ağustos’da bir araya geldik. Bahçeşehir Üniversitesi’nin Çırağan’daki Güney kampüsünde gerçekleşen semineri elliyi aşkın dinleyici izledi. MATBAA&TEKNİK için bu semineri ilginç kılan iş yönetiminde dijitalleşmenin en önemli muhatabı olan basım sektörünü temsil ediyor olmamızın yanı sıra dijitalleşmeden en fazla yararlanma gayretindeki endüstrimizin tek yayını olmamızdı, şüphesiz. Ancak bizim için semineri ilginç ve izlenebilir kılan iki önemli de konuşmacısı vardı. Seza Babaoğlu ve Arzu İlhan Babaoğlu. HP’den tanıdığımız ve tanıdığınız bu iki vizyoner yönetici bu aralar Amerika’dalar. Arzu İlhan Babaoğlu HP’deki kariyer tırmanışını devam ettirerek Dönüşümden sorumlu direktör olarak HP merkezde görevini sürdürürken Seza Babaoğlu ise dijital dönüşüm projeleri ve danışmanlık çalışmaları kapsamında kendi girişimini başlatmış.

Novida kimdir?

Dijitalleşme, dünyamızı, endüstri ve şirketleri nasıl dönüştürmekte ve bizim kendi şirketlerimizde hayal ettiğimiz dönüşümü gerçekleştirmemiz için gerekli başarı unsurları nelerdir? Bu soruya cevap arayan ‘Hayalden Dijitale’ seminerini düzenleyen Novida’ya kısaca bir göz atalım:

Şirketin CEO’su Işık Deliorman Aydın, hizmet alanlarını şöyle özetliyor: “Strateji, politika, program geliştirme, toplumsal etki oluşturma, uluslararası pazarlara açılma, yatırım yapma, büyüme, dönüşme hayalleri olan Kurum, Yatırımcı, Girişimci, İşletme Sahibi/Yöneticilerin gereksinimleri doğrultusunda anahtar teslim, çevik, güvenilir, verimli ve etkili çözümler sunuyoruz. Hayalleri stratejilere, stratejileri gerçek yaşama, gerçekleri de sürdürülebilir iş sonuçlarına dönüştürme konusunda yetkin ve deneyimli bir ekibiz.” Özetle şirketinizi dijitalleştirmek yeni pazarlama kanalları oluşturmak ve yeni girişimler inşa etmek için kapasını çalabileceğiniz bir şirket olan Novida, bu seminerle de tam bu alanda ufuk açmak için bir araya topladığı dinleyicilerin zihinlerini seminer sonunda soru ve yeni fikirlerle dolu olarak geri gönderme gayretindeydi, başardılar!

Geleceğe Işık Tutmak

Gelelim seminerin içeriğine ve anlatılanlardan kısa notlara: Seminerin ilk konuşmacısı Işık Deliorman Aydın, ‘Geleceğe Işık Tutmak’ başlıklı sunumunda 2040 projeksiyonu üzerinden popülasyon ve sera gazı salınım tahminlerini kullanarak dijitalleşmenin, 2040’ın kalabalık çevresel zorluklarla dönmeye çalışacak dünyasına nasıl bir iyilik yapabileceğini, anlatıyordu. Aydın’ın projeksiyona göre 2040’da dünyamız 9 milyarı aşan bir nüfusa sahip olacak. Bu nüfus artışın en önemli bölümü ise gelişmekte olan ve gelişmemiş bölgelerde olacak ve getirdiği en önemli problem küresel ısınma olacak. Bu da yanında birçok problemi beraberinde getirecek. Mesela dünya 1,62 oC daha sıcak olacak. (Burada 450 rakamı devreye giriyor ki 450 dünyanın yaşanabilir bir yer kalabilmesi için ulaşılacak maksimum sera gazı salınım değeri ve sıcaklık olarak karşıtı 2 oC.) Bazı bölgeler yaşanamaz hale gelecek ve ciddi göç hareketleri görülecek. Aydın, bu noktadan hareketle gıdaya ulaşımın zorlaşacağını ve buna paralel olarak tarım ve hayvancılığın nasıl dijitalleşeceğini, anlatıyordu ki konu havadan suni gıda üretimine kadar uzanan ‘şimdilik ancak hayalini kurduğumuz ve ama bilim insanlarının bu aralar üzerinde uğraştığı’ konular olarak yapay zekâdan 3D baskıya kadar uzanan bir zinciri oluşturdu.

Bir paragraflık kişisel not

Kısa bir not olarak şahsi kanaatimi de yazayım: Tüm bu küresel ısınma ve nüfus artışı gibi geleceğe dair kurulan senaryolar her ne kadar felaketler zinciri gibi görünse de dünyanın tüm tarihine bakıldığında tabiî gelişmeler. Yani kaçınılmaz olacaklar. Gelecek nesiller bu durumu muhakkak yaşayacaklar. Onlar bizim için felaket gibi görünen bu gelecek dünyasında yaşarken daha az etkilenmeleri ya da en azından bize göre daha kötü olana geçiş sürecinin daha az sancılı olması için neler yapılması gerektiğine dair ortaya atılan tezler, imzalanan protokoller, alınan aksiyonlar da bir o kadar tabiî. İşte bu yüzden dijitalleşme de bizim adımıza bu kadar önemli. Dijitalleşerek tüm bu problemlerin üstesinden gelindiği bir dünyayı gelecek nesillere aktarabileceğiz. Ama unutmayalım ki onlar da tıpkı bize küresel ısınmayı miras bırakanlar gibi bizim bu dijitalleşme mirasımızın getireceği olumsuzluklarla savaşacak ve yeni kavramlar geliştirecekler. Hayatın tabiî akışının böyle olacağına inananlardanım.

Global Endüstriyel Dijitalleşme Uygulamaları

Seminerin ikinci konuşmacısı Seza Babaoğlu ise ‘Global/Endüstriyel Dijitalleşme Uygulamaları’ başlıklı sunumuyla dijitalleşmeye iş dünyası açısından bir perspektif getirdi. Geleceğe dair değil günümüzde gerçekleşen değişim hikâyelerinden beş farklı kavramı seçen Babaoğlu’nun örneklerine özetle baktığımızda şunları görüyoruz:

Birincisi Uzun Kuyruk Stratejisi. Özetle bu stratejinin amacı daha az olandan daha çok satmak. Babaoğlu’nun bu stratejiye dair örneği ise bizi talebe göre baskıyı götürüyordu. Uygulayıcısı ise amazon. ‘Bugün yaygınlaşan bir satış strateji ancak Türkiye’deki bandrol sorunu, talep üzerine kitap uygulamasının önündeki tek engel. Aşılır mı kimse bilmiyor ya da aşılmayacağına inanan sayısı oldukça fazla.’ Bu stratejinin getirdiğine dair bakın Babaoğlu nasıl bir rakam paylaşıyor: AB verilerine göre 2012’de dünyada yayınlanan kitap sayısı 535 bin. Bu kitaplardan 9 milyon baskı yapılmış. 2016’da ise yayınlanan kitap sayısı 590 bine baskı adedi ise 22,5 milyona yükselmiş. Yani az olan ‘basılmayıp elde tutulan’ çok satmış. Bir başka örnek ise Google. Şirketin reklam gelirleri 2010 senesinde toplam kârlılığının %97’sini oluşturmuş. Google reklamlarına bakıldığında ise görünen ise reklam verenlerin de çok yüksek bütçeleri olan devasa şirketler olmadığı görülüyor. Yani Google da az olandan çok satıyor.

İkincisi sipariş otomasyonu. Nesnelerin internetini kullanarak gerçekleştirilen bu örnek yine bir HP örneği. HP’nin masaüstü inkjet yazıcısının kartuşu bitmeden kullanıcısının haberi olmasına gerek olmadan kendiliğinden sipariş vermesi ve mevcut kartuş bitmeden yenisinin kapısına gelmesi. Dijitalleşme sadece teknolojilerimizi dönüştürmüyor aynı zamanda ürünlerin satış ve pazarlamasını da dijitalleştirerek geliştiriyor.

Üçüncü dönüşüm hikâyesi ve strateji örneği ise John Deere. 1837’de pulluk üretmek için kurulmuş bir şirket. 2000’ler başında iş dönüşümünü başlatan şirket mobil teknolojiler ve tarım servisleri olmak üzere iki bölüm oluşturuyor. Sattığı makineler üzerine yerleştirdikleri sensörleri kullanarak veri toplayan şirket hem kullanıcılarına doğru zamanda doğru tarımı nasıl yapacaklarına dair bilgiler aktarıyor hem de yeni ürünler geliştirmelerine yardımcı oluyor. Şirkete bu yatırımın dönüşü ise rakamsal olarak şöyle: Şirketin hisse senedi değeri 2000’de büyük sıçrama yapıyor. 2008’de bölünen hisse senetlerinin fiyatı 25 dolar olarak belirleniyor. Bugünkü değeri ise 175 dolar. Bu büyüme bütün sektörlerin büyüme ortalamasının iki katını temsil ediyor.

Dördüncüsü ürünü servis olarak satmak stratejisi. Bu satış stratejisi bugün bizim için klik olarak bildiğimiz satın alma modelinin tam da kendisi. Bununla birlikte yazılımların bu şekilde satıldığını yani aslında kiralandığını da biliyoruz. Bir diğer örnek ise Michelin. 2013 yılında başlanılan bu yöntem 24 ülkede halen kullanılıyor. Lastiklerin takip edilerek bilgi aktarımına dayanan bu satış stratejisi Michelin kullanan araçlar için tasarruf getirirken verimliliği de artırıyor.

Beşinci örnek ise 3 boyutlu baskı. 25 senedir ticari olarak kullanılan bu iş örneği. Bugün kullanılan bir 3D iş dönüşümüne örnek ise Smile Direct Club. 2014’de kurulmuş. İşi ise bildiğimiz diş tellerini şeffaf bir malzemeden kolayca takılıp çıkarılabilen bir malzemeye dönüştürüyor. Bunun için sizin çene yapınızı 3D tarayıcılarla tespit ediyor. Ortodontistler tarafından geliştirilen bir yazılım bu tespit değerlendiriyor ve bir yeniden düzenleme biçimi ortaya koyuyor. Size en uygun şekillendiriciyi üretecek kalıbı ise 3D baskı kullanarak üretiyor. 2018 sonunda yatırım almak için pazara çıkan Smile Direct Club, 3.2 milyar dolara değere ulaştı.

Dijital Kanal Tasarımı

Seminerin üçüncü konuşmacısı Kaan Şenol ise ‘dijital kanal tasarımı’ başlıklı sunumunda kendi tasarladığı ve başarıya ulaşarak kârlı bir biçimde devrettiği girişimi üzerinden bugün bir girişimci olarak geliştirdiği satış kanalları stratejilerine değindiği sunumunda internetin satışta nasıl kullanılabileceğini, özetliyordu. Bu sunumdan akılda kalan iki noktadan birincisi satışı yapılan ürüne maliyetlerinin üzerinde ciro getirecek yeni servisler eklemek. Yani ürünün yanında başka servisler satarak ürün kalitesini, sunma stratejisini geliştirmek liyakati artırarak aslında cironun artışına destek olmak. Bunu da daha küçük maliyetli servislerin ana ürünü daha yüksek fiyatlara ulaştırması yolu ile yapmak. Şenol’un iş örneği kendi geliştirdiği internet üzerinden sipariş edilen kargo taşımacılığıydı ve ana kargo taşıma işine ilave edilen kârı geliştiren servisler, sigorta, paketleme hizmetleri gibi örneklerdi.

Dijital Dönüşümün Anahtarları

Seminerin son konuşmacısı Arzu İlhan Babaoğlu ise ‘dijital dönüşümün anahtarları’ başlıklı sunumunda değişimi getiren sebeplere değiniyordu. Dolayısıyla değişime direnen şirketleri bekleyen risklere. Babaoğlu bu riskleri şöyle sıralıyor:

Müşterilerin satın alma alışkanlıklarının değişmesi (perakende ve kurumsal, her iki yönde)

Mevcut pazara giriş modellerinin geçerliliğini yitirmesi

Müşterinin satın alma sürecini doğru anlayabilmesinin gerçek katma değeri getirmesi

Bunların sonucunda mevcut satış ve dağıtım kanallarının adapte edilememesi halinde ciddi ciro kayıpları

Babaoğlu’nun altını çizdiği ve akılda kalması gelen noktalardan belki de en önemlisi değişim projelerinin %70’inin başarısız olduğu istatistiği. Bunun farklı sebepleri olabilir, diyor Babaoğlu. Sorunu doğru belirleyememek, önceliklerin doğru belirlenememesi, yatırımların yanlış yönlendirilmesi gibi. “Burada bir döngü var. Gözlemlemek (doğru veri analizi), hedef koymak (vizyonun belirlenmesi), karar verici uzman gurubun oluşturulması (sorgulama geri besleme, risk analizleri ile öncelikleri doğru belirlemek) ve uygulama.”

Değişimin başarılı olması için şeffaf ve kolay uygulanabilir olması en önemli şartlardan biri. Şeffaflık o şirketin tüm çalışanlarının bu değişimi anlaması manası taşıyor. Çalışan kişi ‘bir şeyler oluyor ama bunun içinde benim rolüm ne?’ dememeli. Şirketim şöyle bir değişim içinde ve benim de bu değişime katkım şu’ diyebilmeli. Bunun için de bütün bileşenler için değişim planı anlaşılabilir bir şekilde bilinir olmalı. Bu başarılı olmanın en önemli anahtarı ve bununla birlikte vizyonun çok kısa ve anlaşılabilir olması gerekiyor. Disney’in vizyon cümlesi ‘insanları mutlu et’ Her Disney çalışanı bu vizyondan payını alabiliyordur ‘bu işi yapıyorum ve insanların mutlu olmasına yardımcı oluyorum’ diyebiliyordur. Deneyimlere dayalı istikrarlı ve küçük hedefler koyarak dönüşüme devam etmek gerekiyor.

Üstteki son paragraf da Babaoğlu’nun çizdiği başarılı olmanın anahtarları arasından seçtiklerimiz. Sonuç cümlesi olarak şunu yazabiliriz: ‘değişim ve dönüşüm kaçınılmaz. Elbette sürdürülebilir bir iş kurmak ya da zaten kurulmuş bir şirketi daha uzun ömürlü kılmak istiyorsak, kaçınılmaz. Bu değişimin ve dönüşümün anahtarları içinse konuşabileceğimiz kaynaklar var ve Novida Stratejik Yönetim Hizmetleri de bunlardan biri.

Biz 2019 Ocak itibariyle dönüşmeye başladık. Ve aslında Arzu İlhan Babaoğlu’nun tavsiyesinin hilafına küçük adımlar yerine büyük adımlar atarak bunu yaptık. Geri beslemelerden dolayı mutluyuz ve doğru adımlar attığımıza inancımız halen devam ediyor ve yeni adımlar atmak için de hazırlıklarımız devam ediyor. Umarım bir gün MATBAA&TEKNİK olarak bir dönüşüm seminerinin başarılı vak’a analizlerinden biri de biz olacağız.

#DijitalDönüşüm #Novida #hayaldendijitale #Arzuİlhanbabaoğlu #SezaBabaoğlu #IşıkDeliorman #dijitalleşme




İletişim:

MATBAA&TEKNİK®

İSTMAG Magazin Gazetecilik Yayıncılık İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.

Güneşli Evren Mahallesi Bahar Caddesi No:6/1 Polat İş Merkezi B Blok Kat3 Bağcılar – İstanbul

Telefon 0 212 604 51 24 – GSM 0 542 412 29 74 - Faks 0 212 604 51 35

www.matbaateknik.com.tr

akif.tatlisu@img.com.tr

Gizlilik Politikası Teslimat ve İade Mesafeli Satış Sözleşmesi

© Matbaa Teknik ~ Tüm Hakları Saklıdır 2018 ~ web@img.com.tr